GEBITSVERZORGING bij TREKPAARDEN
gebitsverzorging
Afwijkingen in de mond kunnen op
verschillende manieren problemen veroorzaken.
Afwijkingen aan het gebit veroorzaken door onvoldoende voedselopname
uiteenlopende ziekteverschijnselen.
Ook menproblemen kunnen door afwijkingen
in de mond ontstaan. Soms kunnen bepaalde bewegingen met het bit niet meer uitgevoerd
worden omdat delen van tanden en/of kiezen zo misvormd zijn dat ze een
blokkade vormen in de mond.
Ten gevolge van de pijn kan het paard bepaalde
bewegingen niet willen uitvoeren, bijvoorbeeld nageven, of juist ongewenste
reacties geven, bijvoorbeeld hoofd omhoog gooien of schudden met het hoofd.
Afwijkingen kunnen onder meer volgende nadelige gevolgen
hebben :
Om het opgenomen voer goed te kunnen benutten is het belangrijk dat het
voer al in de mond voldoende vermalen en verkleind wordt en goed vermengd
wordt met het speeksel, aangezien dit de eerste belangrijke stap is in het
spijsverteringsproces. Maag en darmen kunnen de verschillende bouwstoffen
die in het voer zitten, onvoldoende vrijmaken en opnemen. Hierdoor kunnen
zelfs kolieken ontstaan. Indien een paard onvoldoende voer opneemt of te
weinig kan benutten in het maagdarmkanaal, zal het gaan vermageren.
Bij voedsel dat uit brokken bestaat, moet een paard de onderkaak minder
zijwaarts bewegen om het voer te kunnen vermalen. Dit heeft tot gevolg, dat
de meeste paarden scherpe randen ontwikkelen aan de kiezen. Er zullen
scherpe randen bij de bovenkiezen aan de wangzijde, en bij de onderkiezen
aan de tongzijde ontstaan. Zijn er eenmaal scherpen randen dan zal het paard
meer problemen krijgen bij het eten van brokken en haver dan men hooi of
kuilvoeder. Bij de laatste twee kunnen ze een hap van dit hooi of kuilvoer
tussen de wang en de kiezenrij laten zitten als een soort beschermlaag
tijdens het eten.
Het paard zal ook proberen de pijn in de mond te ontwijken. Wanneer
bijvoorbeeld het kauwproces aan de ene kant plezieriger verloopt dan aan de
andere kant, zal het paard meer of uitsluitend aan die ene kant gaan kauwen,
zodat het bit scheef zal afslijten, niet alleen op het niveau van de kiezen
maar ook van de snijtanden.
Bij oudere paarden kunnen loszittende tanden en/of kiezen de
oorzaak zijn van problemen met de voeropname. Dergelijke tanden kunnen het
best worden verwijderd om een gebit opnieuw goed te doen functioneren.
Een goede beweeglijkheid van de onderkaak, een goede zijwaartse beweging naar links en rechts en een goede voor- en achterwaartse beweging van de onderkaak is een absolute noodzaak voor een paard om optimaal te kunnen presteren. Als de zijwaartse beweging belemmerd is, bijvoorbeeld naar links, zal het paard ook minder goed naar links gesteld kunnen worden. De voor- achterwaartse beweging is belangrijk voor het aannemen van het bit en het aan de teugel rijden. Een belemmering veroorzaakt pijn in het kaakgewricht en het paard zal minder gemakkelijk nageven, het zal tegen de hand zijn en eventueel zelfs met open mond gaan lopen. Net als bij de voederopnamen, zal een paard ook tijdens het rijden proberen de pijn in de mond te ontwijken of te voorkomen. Reacties op pijn kunnen variëren van het niet optimaal reageren op de hulpen, hoofdschudden, kantelen, bit pakken, het hoofd omlaag gooien tot zelfs steigeren, bokken of op hol slaan. Een paard dat pijn heeft of zich ongemakkelijk voelt zal niet de volle aandacht bij de koetsier hebben of het werk dat het moet verrichten.
Een goede gebitsverzorging houdt in :
het tijdig wegnemen van haken, scherpe randen en
delen van tanden en kiezen die te hoog zijn of buiten de normale belijning
uitsteken, niet alleen voor, maar ook achterin de mond en het verwijderen
van loszittende tanden en/of kiezen.
Niet alle rijtechnische en/of conditionele problemen worden veroorzaakt door afwijkingen aan het gebit, maar toch wordt de invloed van het gebit op het welzijn en functioneren van het paard vaak onderschat. Daarom verdient het aanbeveling om het gebit van uw paard regelmatig te laten controleren en zonodig te laten behandelen. Wanneer dit bij een paard van jongs af aan gebeurt, wordt hierdoor voorkomen dat zich ernstige afwijkingen zullen ontwikkelen.
e.mail : info@trekpaarden.be